Trasa Wyprawy

Wstep

Po kilku latach wypraw organizowanych na wlasna reke zdecydowalem sie na wycieczke z biura podrózy. Takie rozwiazanie nie wymaga duzych przygotowan. Placisz i reszta nalezy do biura podrózy. To jednak ma duze wady. Program wycieczki jest bardzo napiety. Po wprowadzeniu przewodnika na temat zwiedzanego miejsca, zostaje doslownie kilka chwil i zrobienie kilku fotek. Jezeli ktos lubi szybkie tempo zwiedzania - idealna propozycja.

W Palestynie i Izraelu zwiedzalismy miejsca zwiazane z religiami monoteistycznymi, przede wszystkim z Chrzescijanstwem. Ponizsza relacje uzupelnilem adekwatnymi do zwiedzanych miejsc cytatami z Biblii. Cytaty pochodza z Biblii Tysiaclecia.

Z Biblia przez Ziemie Swieta

Wiekszosc kosciolów wspomnianych ponizej zostalo zbudowanych stosunkowo niedawno. Niektóre powstaly w pierwszych wiekach naszej ery, ale wielokrotnie byly przebudowywane.

Nazaret. Bazylika Zwiastowania Najswietszej Marii Panny. W tym miejscu Aniol Gabriel obwiescil Maryi, ze urodzi Syna Boga: 'Lecz aniol rzekl do Niej: "Nie bój sie, Maryjo, znalazlas, bowiem laske u Boga. Oto poczniesz i porodzisz Syna, któremu nadasz imie Jezus.'( Lk 1,26-31). W centralnym miejscu kosciola jest grota, w której Aniol zwiastowal Maryi.

Niedaleko Bazyliki wzniesiono Kosciól Sw. Józefa. Zbudowano go na miejscu domu meza Maryi. Podobno tutaj odbyly sie zareczyny 'mlodej pary' i jeden z witrazy poswiecony jest tej uroczystosci.

Betlejem.

Bazylika Narodzenia Panskiego, w której znajduje sie miejsce narodzenia Jezusa. 'Wybierali sie wiec wszyscy, aby sie dac zapisac, kazdy do swego miasta. Udal sie takze Józef z Galilei, z miasta Nazaret, do Judei, do miasta Dawidowego, zwanego Betlejem, poniewaz pochodzil z domu i rodu Dawida, zeby sie dac zapisac z poslubiona sobie Maryja, która byla brzemienna. Kiedy tam przebywali, nadszedl dla Maryi czas rozwiazania. Porodzila swego pierworodnego Syna, owinela Go w pieluszki i polozyla w zlobie, gdyz nie bylo dla nich miejsca w gospodzie.(Lk 2, 3-7)'

Grota Narodzenia usytuowana jest pod oltarzem kosciola prawoslawnego. Do jednego z najswietszych miejsc prowadza waskie i strome schody. W skromnej kaplicy po prawej stronie widac gwiazde - miejsce narodzin Chrystusa, a po lewej zlóbek. Pomieszczenie jest bardzo male, a pielgrzymów i turystów ogromne rzesze. Wszyscy czekali kilkadziesiat minut w kolejce. Przy wejsciu do kaplicy stal prawoslawny mnich, który wszystkich poganial 'Bystro, bystro, come on'. Kilka schodów w dól i znalazlem sie w swietym miejscu. Niestety na kontemplacje nie bylo czasu. Znak krzyza, zerkniecie na zlóbek i gwiazde, fotka i trzeba bylo wyjsc. W sumie moze z 15-20 sekund. Pózniej mialem wiecej szczescia. Zostalem przez mnichów prawoslawnych zamkniety w kosciele. Odprawiali krótkie nabozenstwo z procesja do miejsca narodzenia Jezusa. Dzieki temu mialem wiecej czasu na obejrzenie kaplicy, modlitwe. Mysle, ze dla kazdego chrzescijanina wizyta w Grocie Narodzenia jest glebokim przezyciem duchowym i emocjonalnym.

Obok swiatyni prawoslawnej znajduje sie katolicki kosciól sw. Katarzyny. Mimo burzliwych dziejów Ziemi Swietej prawoslawny i katolicki dom Bozy przetrwal wieki. Wprawdzie byly przebudowywane i rozbudowywane, ale w srodku mozemy podziwiac malowidla i mozaiki pamietajace czasy wypraw krzyzowych.

Grota Mleczna. Zgodnie z legenda Matka Boska karmila piersia Jezusa. Kropla mleka spadla na skale, która zmienila kolor na bialy. Miejsce to bylo popularnym punktem pielgrzymek do IV w. Swiadcza o tym wykopaliska archeologiczne. Obecnie przybywaja tutaj pary, które nie moga sie doczekac potomstwa. Zarliwa modlitwa pomogla wielu osobom zwalczyc bezplodnosc. Swiadcza o tym liczne dowody zgromadzone przez Franciszkanów.

Kana Galilejska (obecnie Kefar-Kana) - miejsce pierwszego cudu Jezusa. 'Trzeciego dnia odbywalo sie wesele w Kanie Galilejskiej i byla tam Matka Jezusa. Zaproszono na wesele takze Jezusa i Jego uczniów. A kiedy zabraklo wina, Matka Jezusa mówi do Niego: "Nie maja juz wina". Jezus Jej odpowiedzial: "Czyz to moja lub Twoja sprawa, Niewiasto? Czyz jeszcze nie nadeszla godzina moja?" Wtedy Matka Jego powiedziala do slug: "Zróbcie wszystko, cokolwiek wam powie". Stalo zas tam szesc stagwi kamiennych przeznaczonych do zydowskich oczyszczen, z których kazda mogla pomiescic dwie lub trzy miary. Rzekl do nich Jezus: "Napelnijcie stagwie woda!" I napelnili je az po brzegi. Potem do nich powiedzial: "Zaczerpnijcie teraz i zaniescie staroscie weselnemu!" Oni zas zaniesli. A gdy starosta weselny skosztowal wody, która stala sie winem - nie wiedzial, bowiem, skad ono pochodzi, ale sludzy, którzy czerpali wode, wiedzieli - przywolal pana mlodego i powiedzial do niego: "Kazdy czlowiek stawia najpierw dobre wino, a gdy sie napija, wówczas gorsze. Ty zachowales dobre wino az do tej pory". Taki to poczatek znaków uczynil Jezus w Kanie Galilejskiej.' (J2,1-11) Powyzszy cud upamietniaja dwa koscioly: prawoslawny i katolicki. W greckim kosciele sa bardzo stare stagwie podobno zwiazane z tym cudem. Obok kosciolów powstalo duzo sklepów, w których mozna bylo wzmocnic sie winem z Kany. Wino nie bylo najlepsze, ale dalo sily na dalsze zwiedzanie.

Tabga. W miescie Jezus dokonal cudu rozmnozenia chleba i ryb: 'Odpowiedzieli Mu: "Nie mamy tu nic prócz pieciu chlebów i dwóch ryb". On rzekl: "Przyniescie Mi je tutaj!". Kazal tlumom usiasc na trawie, nastepnie wziawszy piec chlebów i dwie ryby, spojrzal w niebo, odmówil blogoslawienstwo i polamawszy chleby dal je uczniom, uczniowie zas tlumom. Jedli wszyscy do sytosci, i zebrano z tego, co pozostalo, dwanascie pelnych koszy ulomków. Tych zas, którzy jedli, bylo okolo pieciu tysiecy mezczyzn, nie liczac kobiet i dzieci.' (Mt 14, 17-21) W miejscu cudu powstal Kosciól Rozmnozenia Chleba i Ryb upamietnia ten cud. Znajduja sie w nim bardzo dobrze zachowane bizantyjskie mozaiki z V w. n.e. W motywach mozaik widac zafascynowanie twórcy starozytna sztuka egipska.

Kafarnaum - miasto, w którym Jezus mieszkal przez dluzszy czas: ‘Gdy [Jezus] poslyszal, ze Jan zostal uwieziony, usunal sie do Galilei. Opuscil jednak Nazaret, przyszedl i osiadl w Kafarnaum nad jeziorem, na pograniczu Zabulona i Neftalego.’ (Mt 4, 12-13). Dokonal tu wielu cudów i nauczal w miejscowej synagodze. Podobno mieszkal w domu Sw. Piotra. Nad domem Franciszkanie zbudowali kosciól pod koniec XX w.

Jerycho. Póznym wieczorem pojechalismy do Jerycha, zobaczyc drzewo, na które wspial sie Zacheusz, zeby zobaczyc Jezusa. Oczywiscie ogladalismy symboliczne drzewo. Niemniej jednak wygladalo na bardzo stare. 'Potem wszedl do Jerycha i przechodzil przez miasto. A [byl tam] pewien czlowiek, imieniem Zacheusz, zwierzchnik celników i bardzo bogaty. Chcial on koniecznie zobaczyc Jezusa, kto to jest, ale nie mógl z powodu tlumu, gdyz byl niskiego wzrostu. Pobiegl wiec naprzód i wspial sie na sykomore, aby móc Go ujrzec, tamtedy bowiem mial przechodzic. Gdy Jezus przyszedl na to miejsce, spojrzal w góre i rzekl do niego: "Zacheuszu, zejdz predko, albowiem dzis musze sie zatrzymac w twoim domu". Zeszedl wiec z pospiechem i przyjal Go rozradowany. A wszyscy, widzac to, szemrali: "Do grzesznika poszedl w goscine". Lecz Zacheusz stanal i rzekl do Pana: "Panie, oto polowe mego majatku daje ubogim, a jesli kogo w czym skrzywdzilem, zwracam poczwórnie". Na to Jezus rzekl do niego: "Dzis zbawienie stalo sie udzialem tego domu, gdyz i on jest synem Abrahama. Albowiem Syn Czlowieczy przyszedl szukac i zbawic to, co zginelo".'(Lk 19,1-10)

Jerozolima

Kosciól Pater Noster upamietnia modlitwe 'Ojcze Nasz'. 'Gdy Jezus przebywal w jakims miejscu na modlitwie i skonczyl ja, rzekl jeden z uczniów do Niego: "Panie, naucz nas sie modlic, jak i Jan nauczyl swoich uczniów". A On rzekl do nich: "Kiedy sie modlicie, mówcie: Ojcze, niech sie swieci Twoje imie; niech przyjdzie Twoje królestwo! Naszego chleba powszedniego dawaj nam na kazdy dzien i przebacz nam nasze grzechy, bo i my przebaczamy kazdemu, kto nam zawini; i nie dopusc, bysmy ulegli pokusie".'(Lk 11, 1-4). Na terenie kosciola umieszczona tablice w roznych jezykach z modlitwa Ojcze Nasz np. po polsku i kaszubsku.

Dominus Flevit. Kaplica zaprojektowana w ksztalcie lzy. W srodku zachowala sie bizantyjska mozaika. Obecny kosciól zostal zbudowany w XX w. Powstanie i nazwa kaplicy jest powiazana z lzami Jezusa nad losami Jerozolimy 'Gdy byl juz blisko, na widok miasta zaplakal nad nim i rzekl: "O gdybys i ty poznalo w ten dzien to, co sluzy pokojowi! Ale teraz zostalo to zakryte przed twoimi oczami. Bo przyjda na ciebie dni, gdy twoi nieprzyjaciele otocza cie walem, oblegna cie i scisna zewszad. Powala na ziemie ciebie i twoje dzieci z toba i nie zostawia w tobie kamienia na kamieniu za to, zes nie rozpoznalo czasu twojego nawiedzenia".' (Lk 19, 41-44) Proroctwo Chrystusa spelnilo sie w roku 70 n.e. Swiatynia Jerozolimska zostala zburzona przez Rzymian. Byla to kara dla Zydów za nieudane powstanie.

Góra Oliwna, miejsce pojmania Jezusa. 'Potem wyszedl i udal sie, wedlug zwyczaju, na Góre Oliwna: towarzyszyli Mu takze uczniowie. Gdy przyszedl na miejsce, rzekl do nich: "Módlcie sie, abyscie nie ulegli pokusie". A sam oddalil sie od nich na odleglosc jakby rzutu kamieniem, upadl na kolana i modlil sie tymi slowami: "Ojcze, jesli chcesz, zabierz ode Mnie ten kielich! Jednak nie moja wola, lecz Twoja niech sie stanie!" Wtedy ukazal Mu sie aniol z nieba i umacnial Go. Pograzony w udrece jeszcze usilniej sie modlil, a Jego pot byl jak geste krople krwi, saczace sie na ziemie. Gdy wstal od modlitwy i przyszedl do uczniów, zastal ich spiacych ze smutku. Rzekl do nich: "Czemu spicie? Wstancie i módlcie sie, abyscie nie ulegli pokusie". Gdy On jeszcze mówil, oto zjawil sie tlum. A jeden z Dwunastu, imieniem Judasz, szedl na ich czele i zblizyl sie do Jezusa, aby Go pocalowac. Jezus mu rzekl: "Judaszu, pocalunkiem wydajesz Syna Czlowieczego?" Towarzysze Jezusa widzac, na co sie zanosi, zapytali: "Panie, czy mamy uderzyc mieczem?" I którys z nich uderzyl sluge najwyzszego kaplana i odcial mu prawe ucho. Lecz Jezus odpowiedzial: "Przestancie, dosyc!" I dotknawszy ucha, uzdrowil go. Do arcykaplanów zas, dowódcy strazy swiatynnej i starszych, którzy wyszli przeciw Niemu, Jezus rzekl: "Wyszliscie z mieczami i kijami jak na zbójce? Gdy codziennie bywalem u was w swiatyni, nie podniesliscie rak na Mnie, lecz to jest wasza godzina i panowanie ciemnosci". Schwycili Go wiec, poprowadzili i zawiedli do domu najwyzszego kaplana.' (Lk 22, 39-54).

Na Górze Oliwnej jest ogród z bardzo starymi drzewami oliwkowymi. Wsród podobnych drzew modlil sie Chrystus do Ojca tuz przed pojmaniem. Na pamiatke zdarzenia wybudowano Getsemani (Bazylika Agonii). Dotacje na budowe swiatyni pochodzily z calego swiata, stad czesto zwana jest Bazylika Narodów. Kosciól jest bardzo ladny z pieknymi mozaikami i malowidlami, polecam.

Z Góry Oliwnej roztacza sie przepiekny widok na Jerozolime. Bardzo dobrze widac Zlota Brame. Przez ta brame wjechal, witany przez tlumy, Jezus do Jerozolimy. Na pamiatke tego zdarzenia obchodzimy Niedziele Palmowa. Równiez w religii zydowskiej brama jest waznym symbolem. Przez nia wejdzie Mesjasz do Jerozolimy w dniu Sadu Ostatecznego. Natomiast wyznawcy Islamu wierza, ze przy Zlotej Bramie odbedzie sie eschatologiczny sad Allacha nad swiatem. Brama zostala zamurowana przez wladców otomanskich w XVI w, a wokól niej powstal cmentarz muzulmanski.

Ain Karem. W miasteczku mieszkala Elzbieta, matka Jana Chrzciciela i tutaj urodzila syna. 'W tym czasie Maryja wybrala sie i poszla z pospiechem w góry do pewnego miasta w [pokoleniu] Judy. Weszla do domu Zachariasza i pozdrowila Elzbiete. Gdy Elzbieta uslyszala pozdrowienie Maryi, poruszylo sie dzieciatko w jej lonie, a Duch Swiety napelnil Elzbiete. Wydala ona okrzyk i powiedziala: "Blogoslawiona jestes miedzy niewiastami i blogoslawiony jest owoc Twojego lona. A skadze mi to, ze Matka mojego Pana przychodzi do mnie? Oto, skoro glos Twego pozdrowienia zabrzmial w moich uszach, poruszylo sie z radosci dzieciatko w moim lonie'(Lk 1, 39-44)

Kosciól Sw. Anny wybudowany przez Krzyzowców w XII wieku. Wzniesiony w stylu romanskim, charakteryzuje sie swietna akustyka. Powstal na czesc rodziców Maryi - Joachima i Anny w miejscu ich domu. W tym miejscu urodzila sie Matka Boska. Obok kosciola znajduje sie zejscie do sadzawki Betesda, slynnej z cudu uzdrowienia chromego 'Potem nastapilo swieto zydowskie i Jezus udal sie do Jerozolimy. W Jerozolimie zas znajduje sie sadzawka Owcza, nazwana po hebrajsku Betesda, zaopatrzona w piec kruzganków. Wsród nich lezalo mnóstwo chorych: niewidomych, chromych, sparalizowanych, . Znajdowal sie tam pewien czlowiek, który juz od lat trzydziestu osmiu cierpial na swoja chorobe. Gdy Jezus ujrzal go lezacego i poznal, ze czeka juz dlugi czas, rzekl do niego: "Czy chcesz stac sie zdrowym?" Odpowiedzial Mu chory: "Panie, nie mam czlowieka, aby mnie wprowadzil do sadzawki, gdy nastapi poruszenie wody. Gdy ja sam juz dochodze, inny wchodzi przede mna". Rzekl do niego Jezus: "Wstan, wez swoje loze i chodz!"Natychmiast wyzdrowial ów czlowiek, wzial swoje loze i chodzil.' (J 5, 1-9)

Wieczernik. Tutaj mialo miejsce kilka najistotniejszych dla religii chrzescijanskiej zdarzen. W trakcie Ostatniej Wieczerzy Jezus obmyl nogi uczniom. W ten sposób podkreslil wage przykazania milosci. Jezus stworzyl Kosciól po to zeby sluzyl ludziom, a nie ludzie sluzyli Kosciolowi. '... wstal od wieczerzy i zlozyl szaty. A wziawszy przescieradlo nim sie przepasal. Potem nalal wody do miednicy. I zaczal umywac uczniom nogi i ocierac przescieradlem, którym byl przepasany.' (J 13, 4-5)

W wieczerniku Chrystus ustanowil najwazniejszy Sakrament - Eucharystii. 'A gdy oni jedli, Jezus wzial chleb i odmówiwszy blogoslawienstwo, polamal i dal uczniom, mówiac: "Bierzcie i jedzcie, to jest Cialo moje". Nastepnie wzial kielich i odmówiwszy dziekczynienie, dal im, mówiac: "Pijcie z niego wszyscy, bo to jest moja Krew Przymierza, która za wielu bedzie wylana na odpuszczenie grzechów. Lecz powiadam wam: Odtad nie bede juz pil z tego owocu winnego krzewu az do owego dnia, kiedy pic go bede z wami nowy, w królestwie Ojca mojego"'(Mt 26, 26-29)

Po Zmartwychwstaniu Jezus ukazywal sie uczniom miedzy innymi w Wieczerniku. Na jednym z takich spotkan ustanowil sakrament Kaplanstwa i Pokuty: 'Wieczorem owego pierwszego dnia tygodnia, tam gdzie przebywali uczniowie, gdy drzwi byly zamkniete z obawy przed Zydami, przyszedl Jezus, stanal posrodku i rzekl do nich: "Pokój wam!" A to powiedziawszy, pokazal im rece i bok. Uradowali sie zatem uczniowie ujrzawszy Pana. A Jezus znowu rzekl do nich: "Pokój wam! Jak Ojciec Mnie poslal, tak i Ja was posylam". Po tych slowach tchnal na nich i powiedzial im: "Wezmijcie Ducha Swietego! Którym odpuscicie grzechy, sa im odpuszczone, a którym zatrzymacie, sa im zatrzymane". (J20, 19-23).' Historia Wieczernika jest bardzo burzliwa. Poczatkowo sluzyl Chrzescijanom za miejsce modlitwy. W 70 roku powstal tu kosciól, zburzony przez Muzulmanów. W okresie Wypraw Krzyzowych wybudowano w tym miejscu bazylike, która w XIV wieku Turcy przebudowali na meczet. Obecnie Wieczernikiem zarzadza Kosciól Katolicki.

VIA DOLOROSA (Droga Krzyzowa). Wszyscy pielgrzymi w Ziemi Swietej podazaja ostatnia droga Chrystusa. Z 14 stacji wiekszosc prowadzi ulicami Starej Jerozolimy. Czesc z nich jest umieszczona w kaplicach. Inne sa po prostu na ulicach, wsród straganów. Ostatnie piec stacji miesci sie w Bazylice Grobu Panskiego. Warto wspomniec o stacji nr 3. Miesci sie ona w przepieknej kapliczce ufundowanej przez zolnierzy Andersa. Niektórzy pielgrzymi bardzo doslownie identyfikuja sie z ostatnimi chwilami Jezusa na tym padole. Jego wzorem niosa krzyz. Zostawiaja go przed Bazylika, przy 9 stacji. 'Droga Krzyzowa:
Stacja I - Pan Jezus na smierc skazany „A Pilat ponownie wyszedl na zewnatrz i przemówil do nich: «Oto wyprowadzam Go do was na zewnatrz, abyscie poznali, ze ja nie znajduje w Nim zadnej winy». Jezus wiec wyszedl na zewnatrz, w koronie cierniowej i plaszczu purpurowym. Pilat rzekl do nich: «Oto Czlowiek». Gdy Go ujrzeli arcykaplani i sludzy, zawolali: «Ukrzyzuj! Ukrzyzuj!». Pilat rzekl do nich: «Czyz króla waszego mam ukrzyzowac?» Odpowiedzieli arcykaplani: «Poza cezarem nie mamy króla». Wtedy wiec wydal Go im, aby Go ukrzyzowano” (J 19,4-6.15-16).
Stacja II - Jezus bierze krzyz na swoje ramiona „A gdy Go wyszydzili, zdjeli z Niego purpure i wlozyli na Niego wlasne Jego szaty. Nastepnie wyprowadzili Go, aby Go ukrzyzowac” (Mk 15,20).
Stacja III - Jezus upada pod krzyzem po raz pierwszy „Oto Ten przeznaczony jest na upadek i na powstanie wielu (...)” (Lk 2,34).
Stacja IV Jezus spotyka swoja Matke „Jak cie pocieszyc? Z czym porównac? Córo Jeruzalem! Z czym cie porównac, by cie pocieszyc? Dziewico, Córo Syjonu, gdyz zaglada twoja wielka jak morze” (Lm 2,13).
Stacja V - Szymon z Cyreny pomaga niesc krzyz Jezusowi „Gdy Go wyprowadzili, zatrzymali niejakiego Szymona z Cyreny, który wracal z pola, i wlozyli na niego krzyz, aby go niósl za Jezusem” (Lk 23,26).
Stacja VI - Weronika ociera twarz Jezusowi „Nie mial On wdzieku ani tez blasku, aby na Niego popatrzec, ani wygladu, by sie nam podobal. Wzgardzony i odepchniety przez ludzi, Maz bolesci, oswojony z cierpieniem, jak ktos, przed kim sie twarze zakrywa, wzgardzony tak, iz mielismy Go za nic” (Iz 53,2-3).
Stacja VII - Jezus upada pod krzyzem po raz drugi Zwazcie wiec na Tego, który ze strony grzeszników tak wielka wycierpial wrogosc wobec siebie, abyscie nie ustawali zalamani na duchu (por. Hbr 12,3).
Stacja VIII -Jezus spotyka placzace niewiasty „A szlo za Nim mnóstwo ludu, takze kobiety, które zawodzily i plakaly nad Nim. Lecz Jezus zwrócil sie do nich i rzekl: «Córki jerozolimskie, nie placzcie nade Mna; placzcie raczej nad soba i nad waszymi dziecmi! Bo jesli z zielonym drzewem to czynia, cóz sie stanie z suchym?»” (Lk 23,27-28.31).
Stacja IX - Jezus upada po raz trzeci "Uslysz, o Panie, moja modlitwe (...), albowiem nieprzyjaciel mnie przesladuje, moje zycie na ziemie powalil” (Ps 143,1.3).
Stacja X - Jezus z szat obnazony „Gdy przyszli na miejsce zwane Golgota, to znaczy Miejscem Czaszki, dali Mu pic wino zaprawione gorycza. (...) rozdzielili miedzy siebie Jego szaty” (Mt 27,33.35).
Stacja XI - Jezus przybity do krzyza „Gdy przyszli na miejsce, zwane «Czaszka», ukrzyzowali tam Jego i zloczynców, jednego po prawej, drugiego po lewej Jego stronie. Lecz Jezus mówil: «Ojcze, przebacz im, bo nie wiedza, co czynia». Potem rozdzielili miedzy siebie Jego szaty, rzucajac losy. A lud stal i patrzyl. Lecz czlonkowie Wysokiej Rady drwiaco mówili: «Innych wybawial, niechze teraz siebie wybawi, jesli On jest Mesjaszem, Wybrancem Bozym». Byl takze nad Nim napis w jezyku greckim, lacinskim i hebrajskim: «To jest Król Zydowski»” (Lk 23,33-35.38).
Stacja XII - Jezus umiera na krzyzu „O godzinie dziewiatej Jezus zawolal donosnym glosem: «Eloi, Eloi, lema sabachthani», to znaczy: Boze mój, Boze mój, czemus Mnie opuscil?” (Mk 15,34).
Stacja XIII - Jezus zdjety z krzyza „Poniewaz byl to dzien Przygotowania, aby zatem ciala nie pozostawaly na krzyzu w szabat – ów bowiem dzien szabatu byl wielkim swietem – Zydzi prosili Pilata, aby ukrzyzowanym polamano golenie i usunieto ich ciala. Przyszli wiec zolnierze i polamali golenie tak pierwszemu, jak i drugiemu, którzy z Nim byli ukrzyzowani. Lecz gdy podeszli do Jezusa i zobaczyli, ze juz umarl, nie lamali Mu goleni, tylko jeden z zolnierzy wlócznia przebil Mu bok i natychmiast wyplynela krew i woda. (...) Stalo sie to bowiem, aby sie wypelnilo Pismo: «Kosc jego nie bedzie zlamana». I znowu na innym miejscu mówi Pismo: «Beda patrzec na Tego, którego przebili»” (J 19, 31-37).
Stacja XIV- Zlozenie ciala Jezusa w grobie „Potem Józef z Arymatei, który byl uczniem Jezusa, lecz ukrytym z obawy przed Zydami, poprosil Pilata, aby mógl zabrac cialo Jezusa. A Pilat zezwolil. Zabrali wiec cialo Jezusa i obwiazali je w plótna razem z wonnosciami, stosownie do zydowskiego sposobu grzebania. A na miejscu, gdzie Go ukrzyzowano, byl ogród, w ogrodzie zas nowy grób, w którym jeszcze nie zlozono nikogo. Tam to wiec, ze wzgledu na zydowski dzien Przygotowania, zlozono Jezusa, bo grób znajdowal sie w poblizu” (J 19,38.40-42).’

Bazylika Grobu Panskiego. Najswietsze miejsce dla kazdego Chrzescijanina. Powstala w 336 roku. Pózniej wielokrotnie byla burzona, a jej obecny wyglad powstal w glównej mierze w czasie wypraw krzyzowych. Bazylika jest bardzo duza. Znajduje sie w niej wiele cennych i bardzo starych ikon, fresków, malowidel. Ale najwazniejszy jest jej wymiar religijny. Codziennie przybywa tutaj bardzo duzo pielgrzymek. Mieszaja sie wyznawcy róznych religii. Laczy ich jedno - wiara w smierc i zmartwychwstanie Jezusa. 'Potem Józef z Arymatei, który byl uczniem Jezusa, lecz ukrytym z obawy przed Zydami, poprosil Pilata, aby mógl zabrac cialo Jezusa. A Pilat zezwolil. Poszedl wiec i zabral Jego cialo. Przybyl równiez i Nikodem, ten, który po raz pierwszy przyszedl do Jezusa w nocy, i przyniósl okolo stu funtów mieszaniny mirry i aloesu. Zabrali wiec cialo Jezusa i obwiazali je w plótna razem z wonnosciami, stosownie do zydowskiego sposobu grzebania. A na miejscu, gdzie Go ukrzyzowano, byl ogród, w ogrodzie zas nowy grób, w którym jeszcze nie zlozono nikogo. Tam to wiec, ze wzgledu na zydowski dzien Przygotowania, zlozono Jezusa, bo grób znajdowal sie w poblizu.'(J 19, 38-42)

Kaplica Grobu Panskiego znajduje sie w centralnym miejscu Bazyliki. Przez caly dzien oblegana jest przez tlumy ludzi. Zwykle potrzeba ok. godziny czekania zeby dostac sie na doslownie kilka sekund do srodka. Niemniej jednak te kilka sekund to ogromne przezycie. Wiele osób opuszcza kaplice z lzami w oczach i kieruje sie w mniej zatloczone miejsca Bazyliki. Tam mozna sie pomodlic w skupieniu i ciszy. Jednym z takich miejsc jest plyta na której obwiazano cialo Jezusa plótnami i posmarowano wonnosciami. Plyta jest codziennie nasaczana olejkiem rózanym przez mnichów prawoslawnych. Wystarczy potrzec dlonia o plyte, zeby poczuc rózany zapach. W Bazylice znajduje sie piec ostatnich stacji Drogi Krzyzowej. Kosciól jest zarzadzany przez szesc wyznan: prawoslawne, katolickie, ormianskie, koptyjskie, etiopskiej i syryjskie. Mysle, ze dla kazdego pielgrzyma bez wzgledu na wyznanie podzial kosciola chrzescijanskiego jest tu bardzo widoczny i bolesny. Moim zdaniem jest to najciezszy grzech chrzescijanstwa. U jego podloza lezy pycha hierarchów kosciolów. Modlac sie bazylice obok przedstawicieli innych wyznan doswiadczamy wrazenia, ze to co dzieli jest bardzo malo istotne na tle tego co laczy: wiara w smierc i zmartwychwstania Chrystusa.

Mur Zachodni (Sciana Placzu) - najswietsze miejsce dla wyznawców religii zydowskiej. Sciana jest jedyna pozostaloscia po Swiatyni Jerozolimskiej. Przy murze modla sie Izraelici. Kazdy musi miec nakrycie glowy. Najczesciej jest to mycka. Zydzi modla sie w pozycji stojacej z rozlozonymi rekami, czesto kiwajac sie. W szczeliny w murze mozna wlozyc karteczke z intencja. Atmosfera jest daleka od tej do której przywyklismy w kosciolach chrzescijanskich. Czesc Zydów modli sie w skupieniu, a nawet w ekstazie. Tuz obok inni rozmawiaja miedzy soba lub przez telefony komórkowe. Ubiór i nakrycia glowy u ortodoksyjnych Izraelitów byly dla mnie bardzo egzotyczne.

Przed wejsciem w poblize sciany ludzie poddawani sa kontroli na podobnej zasadzie jak na lotniskach.

Wzgórze Swiatynne. Po Mekce i Medynie, trzecie najswietsze miejsce dla Muzulmanów. W Koranie jest zapis, ze Dawid i Salomon - budowniczowie Swiatyni Jerozolimskiej sa prorokami. Poza tym wierza, ze Mahomet odbyl Miradz na cudownym latajacym koniu z Mekki do Jerozolimy. W tym miejscu powstal Meczet Al-Aqsa. Moze on pomiescic ok. 5 tys. wiernych. Poczatkowo Muzulmanie modlili sie w strone Meczet Al-Aqsa. Pózniej zmienili kierunek na Mekke.

W Jerozolimie nastapilo wniebowstapienie Mahometa. Na pamiatke tego zdarzenia wybudowano Kopule na Skale, miejsce z którego Prorok rozpoczal wedrówke do nieba. Na Skale równiez Abraham skladal ofiare ze swojego syna Izaaka ‘A po tych wydarzeniach Bóg wystawil Abrahama na próbe. Rzekl niego: «Abrahamie!» A gdy on odpowiedzial: «Oto jestem» - powiedzial: «Wez twego syna jedynego, którego milujesz, Izaaka, idz do kraju Moria i tam zlóz go w ofierze na jednym z pagórków, jakie ci wskaze». Nazajutrz rano Abraham osiodlal swego osla, zabral z soba dwóch swych ludzi i syna Izaaka, narabal drzewa do spalenia ofiary i ruszyl w droge do miejscowosci, o której mu Bóg powiedzial. Na trzeci dzien Abraham, spojrzawszy, dostrzegl z daleka owa miejscowosc. I wtedy rzekl do swych slug: «Zostancie tu z oslem, ja zas i chlopiec pójdziemy tam, aby oddac poklon Bogu, a potem wrócimy do was». Abraham, zabrawszy drwa do spalenia ofiary, wlozyl je na syna swego Izaaka, wzial do reki ogien i nóz, po czym obaj sie oddalili. zaak odezwal sie do swego ojca Abrahama: «Ojcze mój!» A gdy ten rzekl: «Oto jestem, mój synu» - zapytal: «Oto ogien i drwa, a gdziez jest jagnie na calopalenie?» Abraham odpowiedzial: «Bóg upatrzy sobie jagnie na calopalenie, synu mój». I szli obydwaj dalej. A gdy przyszli na to miejsce, które Bóg wskazal, Abraham zbudowal tam oltarz, ulozyl na nim drwa i zwiazawszy syna swego Izaaka polozyl go na tych drwach na oltarzu. Potem Abraham siegnal reka po nóz, aby zabic swego syna. Ale wtedy Aniol Panski zawolal na niego z nieba i rzekl: «Abrahamie, Abrahamie!» A on rzekl: «Oto jestem». [Aniol] powiedzial mu: «Nie podnos reki na chlopca i nie czyn mu nic zlego! Teraz poznalem, ze boisz sie Boga, bo nie odmówiles Mi nawet twego jedynego syna».’

Wzgórze Swiatynne zarzadzane jest przez Palestynczyków. Niestety wstep dla zwiedzajacych zostal ograniczony do kilku godzin dziennie. Przy ogromnej rzeszy pielgrzymów i turystów jest to duze utrudnienie. Natomiast Muzulmanie moga wchodzic na teren Wzgórza bez zadnych ograniczen. Kopula na Skale jest jednym z najwazniejszych symboli miasta i najlepszym punktem orientacyjnym.

Jerozolima noca. Po jednej z wycieczek z grupa znajomych pojechalismy wieczorem do Jerozolimy. Zwiedzilismy poszczególne dzielnice starego miasto. Wszedzie niekonczace sie stragany. Bardzo ladnie jest oswietlona Sciana Placzu. Akurat trafilismy na jeden z 7 dni Swieta Namiotów i jeszcze byla to sobota. ‘Przez siedem dni bedziecie mieszkac (przesiadywac) w szalasach. Wszyscy tubylcy Izraela beda mieszkali w szalasach, aby pokolenia wasze wiedzialy, ze kazalem Izraelitom mieszkac w szalasach, kiedy wyprowadzilem ich z ziemi egipskiej.’ (Kapl 23: 42,43) Pod sciana mnóstwo Zydów modlilo sie w bardzo ekspresywny sposób. Wsród modlacych sie byl wazny rabin. Gdy odchodzil od sciany otoczony byl przez Izraelitów. Stworzyli wokól niego mur cial i towarzyszyli mu, az do samochodu.

W poblizu Muru Zachodniego poprosilismy jednego z Zydów o zdjecie. On troche zazenowany odmówil ‘Przykro mi, dzis Szabas’. Do hotelu w Betlejem wracalismy busikiem. Oprócz nas byli tam Palestynczycy. Sami zainteresowali sie skad jestesmy i dokad jedziemy. Bardzo pomogli w dotarciu do hotelu.

Góra Mojzesza (Synaj) i Klasztor Sw. Katarzyny - Egipt. W Sharmie wykupilem wycieczke na Góre Mojzesza i do Klasztoru Sw. Katarzyny. Do wspinaczki na 2285 m npm przygotowalem sie solidnie. Zabralem gruby polar i kilka t-shirtów. Nasza grupa, w wiekszosci Rosjanie i Ukraincy, liczyla ok. 30 osób. Przewodnikiem byl Beduin. Ze wzgledu na tlumy pielgrzymów kazda grupa miala haslo dzwiekowe. W czasie kazdego odpoczynku przewodnik nawolywal grupe kukajac. Wspinaczke rozpoczelismy ok. 1.30 w nocy. Warto od czasu do czasu zerknac na niebo pelne gwiazd. Widok jest niesamowity. Na pustyni jest bardzo zimno w nocy. Od razu zalozylem polar. Z uplywem czasu i na coraz wiekszych wysokosciach temperatura spadala. Zimno nie bylo dokuczliwe w czasie marszu. Najbardziej dokuczalo w czasie postoi. Niestety przerw mielismy dosc duzo, ze wzgledu na rózna kondycje uczestników wycieczki. Ostatni etap, tuz przed wschodem slonca prowadzil waskim schodami. Na schodach powstal gigantyczny korek. 10 m pokonywalem w 5 minut. W koncu znalazlem sie na szczycie. Na górze bylo bardzo duzo ludzi. Z trudem znalazlem dogodne miejsce do obserwacji wschodu slonca. Z pewnoscia widok byl piekny, ale tracil duzo uroku ze wzgledu na tlumy turystów.

Na górze Synaj Pan Bóg dal Mojzeszowi kamienne tablice z Dziesiecioma Przykazaniami i zawarl przymierze z Narodem Wybranym ‘Pan rzekl do Mojzesza: «Wyciosaj sobie dwie tablice z kamienia podobne do pierwszych, a na tych tablicach wypisz znów slowa, jakie byly na pierwszych tablicach, które potlukles. Badz gotów jutro rano wstapic zaraz na góre Synaj. I zaczekasz na Mnie na wierzchu góry. Nikt nie moze wstapic z toba i nikt nie moze sie pokazac na górze. Równiez mniejsze i wieksze bydlo nie moze wypasac sie na zboczach góry». Mojzesz wyciosal dwie tablice kamienne jak pierwsze, a wstawszy rano wstapil na góre, jak mu nakazal Pan, i wzial do rak tablice kamienne… Pan odpowiedzial: «Oto Ja zawieram przymierze wobec calego ludu twego i uczynie cuda, jakich nie bylo na calej ziemi i u zadnych narodów, i ujrzy caly lud, wsród którego przebywasz, ze dziela Pana, które Ja uczynie z toba, sa straszne. Przestrzegaj tego, co Ja dzisiaj tobie rozkazuje ... Nie bedziesz oddawal poklonu bogu obcemu, bo Pan ma na imie Zazdrosny: jest Bogiem zazdrosnym. Nie bedziesz zawieral przymierzy z mieszkancami tego kraju, aby, gdy beda uprawiac nierzad z bogami obcymi i skladac ofiary bogom swoim, nie zaprosili cie do spozywania z ich ofiary. A takze nie mozesz brac ich córek za zony dla swych synów, aby one, uprawiajac nierzad z obcymi bogami, nie przywiodly twoich synów do nierzadu z bogami obcymi. Nie uczynisz sobie bogów ulanych z metalu. Zachowaj Swieto Przasników; ... Szesc dni pracowac bedziesz, a w dniu siódmym odpoczywaj tak w czasie orki, jak w czasie zniwa. ... Pan rzekl do Mojzesza: «Zapisz sobie te slowa, gdyz na podstawie tych slów zawarlem przymierze z toba i z Izraelem». I byl tam [Mojzesz] u Pana czterdziesci dni i czterdziesci nocy, i nie jadl chleba, i nie pil wody. I napisal na tablicach slowa przymierza - Dziesiec Slów.’ (Wj 34).

Zejscie z góry trwalo niecala godzine. Po wschodzie slonca zrobilo sie bardzo goraco. Polar powedrowal do plecaka. U podnóza Góry Synaj zwiedzilismy Klasztor Sw. Katarzyny. Zostal ufundowany przez Cesarzowa Helene w IV w n.e. Poczatkowo bylo to kaplica, która upamietniala miejsce, w którym Pan Bóg objawila sie Mojzeszowi w postaci gorejacego krzewu. ‘Gdy Mojzesz pasal owce swego tescia, Jetry, kaplana Madianitów, zaprowadzil [pewnego razu] owce w glab pustyni i przyszedl do góry Bozej Horeb. Wtedy ukazal mu sie Aniol Panski w plomieniu ognia, ze srodka krzewu. [Mojzesz] widzial, jak krzew plonal ogniem, a nie splonal od niego. Wtedy Mojzesz powiedzial do siebie: «Podejde, zeby sie przyjrzec temu niezwyklemu zjawisku. Dlaczego krzew sie nie spala?» Gdy zas Pan ujrzal, ze [Mojzesz] podchodzil, zeby sie przyjrzec, zawolal niego ze srodka krzewu: «Mojzeszu, Mojzeszu!» On zas odpowiedzial: «Oto jestem». Rzekl mu [Bóg]: «Nie zblizaj sie tu! Zdejm sandaly z nóg, gdyz miejsce, na którym stoisz, jest ziemia swieta».’ (Wj 3)

Pozostale zabudowania klasztorne powstaly w VI w. Obecnie monastyr nalezy do greckiego Kosciola Prawoslawnego. W klasztorze przechowywany jest bogaty zbiór wczesnochrzescijanskich ilustrowanych manuskryptów oraz ikon.


IZRAEL

Kibuc. W czasie zwiedzania Izraela kilka razy zatrzymywalismy sie na terenie kibuców. Kibuce, czyli komuny zrzeszaja w Izraelu ok. 2 % spoleczenstwa. W latach 50 XX wieku odegraly istotna role w tworzeniu panstwa zydowskiego. Ostatnio schodza coraz bardziej na margines zycia spolecznego i gospodarczego. Czesc kibuców zajmuje sie obsluga ruchu turystycznego.

Po drodze z Eljat do Jerozolimy zatrzymalismy w kibucu-restauracji. Zjadlem wysmienitego hot-doga i lody. Inne kibuce zarzadzaja hotelami nad morzem martwym, zajmuja sie rolnictwem, produkuja kosmetyki itp.

Masada – ruiny starozytnej twierdzy polozone na szczycie plaskowyzu pustyni judzkiej. Ze wzgledu na polozenie i umocnienia. Twierdza powstala w 40 roku p.n.e. Pózniej byla rozbudowywana. Miedzy innymi Rzymianie wybudowali na jej terenie laznie. W czasie powstania Izraelitów przeciwko Rzymianom w I wieku n.e. byla jednym z ostatnich punktów oporu Zydów. Gdy szala zwyciestwa przechylala sie na korzysc Imperium Zeloci pod dowództwem Eleazar ben Jair podjeli decyzje o zbiorowym samobójstwie. Woleli zginac niz byc niewolnikami. Samozaglada objela nie tylko powstanców, ale równiez dzieci i kobiety. Zdumieni Rzymianie wkroczyli do pustego miasta.

Dla Izraelitów Masada i postawa obronców jest powodem do dumy. Czcza pamiec o tamtych wydarzeniach podobnie jak Polacy powstanie warszawskie. Rekruci do armii zydowskiej skladaja przysiege wojskowa w Masadzie.

Na wzgórze z Twierdza wjezdzalem kolejka linowa. Przed zwiedzaniem muzeum turysci obowiazkowo ogladaja film propagandowy. Zrealizowany zostal na podobienstwo filmików propagandowych z lat 50 zeszlego wieku. Tabuny czlonków kibuców z kilofami ruszaja odkopywac szczatki twierdzy w Masadzie… Ruiny twierdzy sa dobrze zachowane. Duza niedogodnoscia jest straszliwy upal, nawet w listopadzie.

Qumran – ruiny starozytnej osady, znane szerzej z odnalezienia tzw. Zwojów znad Morza Martwego. Dobrze zachowane teksty nawiazuja do Biblii oraz opisuja zycie wspólnoty zamieszkujacej okolice. Ruiny nie robia duzego wrazenia.

Morze Martwe. Po intensywnym zwiedzaniu kapiel w tym wyjatkowym morzy byla wspaniala przyjemnoscia. Woda jest bardzo zasolona i cieplutka. Mozna siedziec, lezec w dowolnej pozycji i czlowiek nie tonie. Na dnie mozna znalezc krysztalki soli wielkosci pileczek pingpongowych. Polecam kapiel blotna. Podobno odmladza o 10 lat. Wokól plazy byly sklepiki z kosmetykami zawierajacymi rózne substancje upiekszajace z Morza Martwego. A gdy stosujemy specyfik, za który slono placimy to musi odmlodzic o 20 lat ;)


Egipt

Nuweiba – miasto na pólwyspie Synaj miedzy Traba a Skarm El Sheikh. Polozone jest w malowniczej zatoce nad morzem Czerwonym . Z plazy jest przepiekny widok na góry po drugiej stronie Zatoki Akaba. W Nuweibie spedzilismy tylko i doslownie 2 noce w drodze do i z Izraela. Nawet nie bylo czasu sie wykapac.

Nurkowanie. Po raz pierwszy w zyciu zdecydowalem sie na nurkowanie z butla. Oczywiscie odbylo sie to pod kontrola instruktora. Wprawdzie nie trwalo to dlugo, ale bardzo mi sie podobalo. Niestety miejsce, w którym ‘wrzucono’ nas do wody nie mialo atrakcyjnej rafy. Pod tym wzgledem duzo ciekawszy byl snorkling w Sharmie przy plazy


PRAKTYCZNE WSKAZÓWKI

Wiza. Na Synaju w Egipcie nie ma obowiazku posiadania wizy. Nie mozna wówczas opuszczac pólwyspu. Jadac w pierwszym tygodniu pobytu na objazdówke po Izraelu lub Jordanii prosze NIE wykupywac wizy. Jezeli bedziecie chcieli wybrac sie do Gizy prosze kupic wize przy przekraczaniu granicy izraelsko-egipskiej, czyli wyjezdzajac z Izraela.

Nuweiba – czyli strata czasu. W czasie objazdówki Triada zafundowala nam 2 noclegi w Nuweiba – hotel 3 gwiazdkowy. Spedzilismy tam jedynie noc bez jakichkolwiek mozliwosci korzystanie z uroków nadmorskiej miejscowosc. Moim zdaniem jest to kompletna strata 2 dwóch dni. Z Nuweiby do Sharmy jest ok. 250 km. Równie dobrze mozna byloby 'przemeczyc' sie kolejne 3 godziny w autokarze i pojechac bezposrednio do Izraela lub w drodze powrotnej do Sharmy.

Granica Izraelska – witamy w panstwie policyjnym. Nie jest tak tragicznie jak bylo w Polsce w czasie dyktatury Jaruzelskiego, niemniej jednak jest to panstwo policyjne. Podobnie jak wszystkie kraje wokolo. W Izraelu jest mnóstwo wojska i policji na ulicach. Widzialem wycieczke mlodych Zydów pod opieka faceta z karabinem automatycznym. Bynajmniej nie zwiedzali zabytków na terenie Autonomii Palestynskiej. Zagraniczni turysci doswiadczaja uroków panstwa policyjnego juz na granicy Izraela. W naszym przypadku bylo to przejscie drogowe Taba-Ejlat. Formalnosci po stronie egipskiej zostaly zalatwione w bardzo sprawny sposób. ‘Zabawa’ zaczela sie u Zydów. Granicy pilnuja zolnierze-dzieci. Kilkanascie osób w wieku 17-19 lat z ostra, czesto dluga bronia. Na poczatku odprawy wszystkie bagaze sprawdzili na tasmie, identycznej jak na lotnisku. Wydano karteczki do wypelnienia, które na koncu calej procedury nalezalo oddac dzielnej zolnierce. Ona je darla i wrzucala do kosza ;). Po sprawdzeniu bagazy nastapila odprawa paszportowa. Z 40 osobowej grupy wybrano kilkanascie paszportów do szczególowej kontroli. Zasada byla prosta – im wiecej pieczatek w paszporcie tym bardziej podejrzany osobnik. I niestety padlo na mnie :(. Kilkunastu wybranców skierowano do specjalnego stanowiska. Nalezalo wyjac wszystkie rzeczy z kieszeni i jeden z zolnierzy specjalnym urzadzeniem sprawdzal czy nie ma na nich sladów prochu lub narkotyków. Kontrolowali nawet chusteczki czy gume do zucia. Po sprawdzeniu, grupa wybranców dolaczyla do czekajacej wycieczki. Kolejny etap to obowiazkowa rozmowa z zydowska bezpieka. Trójkami podchodzilismy do 17-letniej panienki. A ona z pelna powaga zadawala po polsku !!! nastepujace pytania: ‘Czy jestes terrorysta?’, ‘Czy to jest twój bagaz?’, ‘Czy ktos dal Ci cos do przewiezienia przez granice?’, ‘Czy masz bron?’ . Na powyzsze pytania nalezy odpowiadac Tak lub Nie. W mojej trójce trafila sie malo rozgarnieta babcia, która zaczela tlumaczyc pewne szczególy zwiazane z bagazem. Doprowadzila tym Zydówke do glebokiej irytacji. Panienka nauczyla sie kilku zdan po polsku i powtarzala je jak papuga. Oczekiwala, tak jak wspomnialem powyzej, wylacznie odpowiedzi Tak lub Nie. Nic poza tym nie rozumiala. A babcia z naszej wycieczki zgubila zbytnia nadgorliwosc. Niemniej jednak wszystko szczesliwie sie zakonczylo, gdy pozostala dwójka powiedziala z pelna powaga zrozumiale dla Zydówki slowo – TAK. Cala odprawa naszej grupy po izraelskiej stronie trwala prawie 3 godziny. Na koniec kilka pozytecznych rad: nalezy bardzo powazniej podchodzic do glupich pytan i ograniczac sie wylacznie do odpowiedzi TAK lub NIE. Na ewentualne pytanie dotyczace znajomosci jakiegokolwiek jezyka poza polskim najlepiej bezradnie rozlozyc ramiona i powiedziec NIE – po polsku. Wszelkie zarty i glupie uwagi moga skonczyc sie rewizja osobista. A nie liczac mniejszosci seksualnych, nikt nie lubi, zeby grzebac mu w odbycie.

Dzieci zolnierze. W Izraelu na kazdym kroku widac bron z ostra amunicja. Najczesciej nosza je dzieci (17-18 lat) w wojskowych mundurach. Sluzba wojskowa w Izraelu jest obowiazkowa dla mezczyzn i kobiet. Trwa kilka lat. Wojsko daje poczucie ogromnej wladzy szczególnie w takich krajach jak Izrael. Czesto mlodzi ludzie pelnia sluzbe na check pointach. W duzym stopniu to od nich zalezy czy Palestynczyk lub turysta przejdzie przez kontrole. Dwa czy trzy lata takiej wladzy bardzo wypacza psychike. Po zakonczeniu sluzby niektórym trudno sie odnalezc w cywilnym zyciu.

Mur Zydowski lub bardziej oficjalnie mur bezpieczenstwa – oddziela Izrael od Autonomii Palestynskiej. Ogólnie ma miec ok. 800 km dlugosci. Do 2008 roku zbudowano ponad polowe. Mur wykonano z zelbetonowych plyt, pokrytych drutem kolczastym. Dodatkowo po jednej ze stron wykopano gleboki rów. Widok jest przygnebiajacy. Przypomina podzial Berlina na komunistyczny i zachodni. Powstanie bariery bardzo utrudnia zycie Palestynczykom. Wielu z nich stracilo prace. Przy przekraczaniu granicy sa szykanowani przez zolnierzy-dzieci. Przykro, ze naród, który w czasie II wojny swiatowej tyle wycierpial zyjac w gettach otoczonych murami np. w Warszawie, po kilkudziesieciu latach buduje takie same mury.

Hotel Gardenia. Bardzo ladny hotel ze smacznym jedzeniem i infrastruktura m.in. dwa baseny, bilard, knajpy, dyskoteka. Spalem w 30 metrowym apartamencie. W kazdym pokoju byl sejf. Wada byla duza odleglosc od plazy morskiej oraz pobliskie lotnisko. Nad hotelem jest korytarz dla samolotów ladujacych w Sharmie. Co wieczór odjezdzaly spod hotelu busik do centrum miasta – Naama Bay (2 USD)

Rafa Koralowa. Niestety przy plazy hotelu Gardenia nie ma ladnej rafy. Musialem isc ok. 30-40 min wzdluz plazy, zeby dotrzec w miejsce z piekna i pelna kolorowych rybek rafy. Nie narzekam. Spacer po plazy nalezy do przyjemnosci.

Ceny w Egipcie. Jak w kazdym panstwie arabskim nalezy sie targowac. Szerzej o tym pisalem w relacjach z poprzednich wycieczek/wypraw. Piwo kosztuje 5 USD w knajpie w Sharmie.

Stosowny ubiór. Do miejsc kultu religijnego mozna wchodzic odpowiednio ubranym. Bez wzgledu na aure trzeba miec zakryte kolana i ramiona. Dotyczy to zarówno kobiet i mezczyzn. W wiekszosci kosciolów jest to bardzo rygorystycznie przestrzegane.






CommentsCancel Reply

Name
Comment